Soner Yalçın: Hangi Seçim Sistemi Doğru

Soner Yalçın: Hangi Seçim Sistemi Doğru

Gazeteci-Yazar Soner Yalçın, Sözcü gazetesinde dün Çin Halk Cum­huriyeti Devlet Başkanı Xi Jinping'i ve "Çin'in Yönetimi" adlı kitabını kaleme almıştı.

Yalçın bugün de "İki Lider İki Portre" başlığıyla yeni bir yazı kaleme aldı ve Çin Halk Cum­huriyeti Devlet Başkanı Xi Jinping ile ABD Başkanı Donald Trump'ı ve beraberinde Çin ve ABD sitemini değerlendirdi.

İşte Soner Yalçın'ın "İki Lider İki Portre"adlı köşe yazısı

ABD…

Dünyanın en karmaşık se­çim sisteminden birine sahip.

Son 8 Kasım 2016 seçimin­de…

Hillary Clinton 65.8 mil­yon oy aldı.

Donald Trump 62.9 mil­yon oy aldı.

Kazanan Trump oldu! Çün­kü…

ABD seçmeni doğrudan "baş­kan" ve "başkan yardımcısını" değil; onları seçecek "seçici kurul üyelerini" belirliyor.

Bu seçimden iki ay sonra 6 Ocak 2017'de…

Seçilen 538 üye "başkan" ve "başkan yardımcısını" seçti. H. Clinton'ın 227 delege oyu­na karşılık, 304 delegenin oyuyla D. Trump "başkanlığa" getirildi.

ABD tarihinde beşinci kez benzer durum yaşandı; seç­menden az, delegeden çok oy alan kişi "başkan" seçildi. Ve…

Her seferinde aynı tartış­ma oldu:

"Bu sistem Amerikan halkı­nın siyasi iradesini yansıtmı­yor!"

Sorunun bir diğer yanı daha var:

Amerikan seçmeni sandığa gitmiyor. Son seçimde katılım oranı yüzde 54.9 oldu. Yani Trump gerçekte sadece yüzde 21 oyla seçildi.

Sadece ABD değil…

Benzer seçim sistemi so­runları dünyada da var.

– İster "çoğunluk sistemi" deyin…

– İster "nispi temsil" deyin…

– İsterse "karma sistem" deyin…

(Ki; dar bölge-geniş bölge, mutlak çoğunluk-nispi çoğun­luk, liste usulü-karma üyeli-akta­rılabilir tek oy gibi seçim sistemi ayrıntılarına girmeyeyim.)

Sadece seçme sistemi değil…

Seçilecek aday profili de seçmeni sandıktan uzaklaştırı­yor.

Örneğin…

KENDİNE DEMOKRAT

1.Trump kim?

– Zengin babanın şımarık-di­siplinsiz oğlu…

– Okula şık otomobille giden çapkın…

– Vietnam Savaşı'ndan kaç­mak için "ayağında topuk dikeni var" raporu alan sahte kahraman…

– Baba mesleğini sürdürüp inşaatçılık yaparak mimari estetiği katleden…

– Ağzına geleni söyle­yen şöhret budalası…

– Televizyon dünyasının jüri üyesi…

Uzatmayayım…

Adı ister Trump ya da is­ter Berlusconi olsun!

Artık… Demokrasinin yeni figürleri hiçbir de­rinliği olmayan benzer popüler isimler.

Buna rağmen…

Siyasi tartışmalarda; ne ta­rihsel ne de tutarlılık anlamın­da gerçekliği olan basmakalıp bir retorik ısrarla tekrarlanıyor:

Demokrasi, en mükemmel- en kusursuz yönetim biçimi!

Sahiden öyle mi? Değil…

Demokrasinin her toplum için ideal yönetim biçimi olduğu içi boş abartıdan iba­ret; pratik bir hakikati yok.

İşte… "Demokrasinin beşi­ği" ABD'nin hali ortada!

Demokrasiyi araç olarak kullanan "kendine demok­rat" teokratik liderle­rin durumu ortada!

Demokrasi, Platon'dan– Popper'e tartışılır durur…

Sizi teorik tartışmalarla sıkmak istemiyorum. Fark­lı demokrasi sistemlerinin olduğunu bir örnek üzerinden anlatmak istiyorum:

Xi Jinping, nasıl Çin dev­let başkanı seçildi?

Trump'ın iktidara uza­nan kolay yolu varsa…

Xi Jinping 'in de iktidara uzanan zorlu yolu var…

BÖYLESİ DE VAR

Xi Jinping…

– 1969'da Çin Komünist Partisi tarafından ilk görevi­ni 16 yaşında aldı:

Yoksul bir köyde "eğitimli genç" sıfatıyla yedi yıl çalış­tı. Pire ısırıklarına dayandı, tarla sürdü, kömür yüklü el arabası çekti, baraj yapımında çalıştı. Köye ek gelir amacıy­la demirci kooperatifi kur­du. Köyün elektrik ihtiyacı için metan gazı havuzla­rı kurdu.

– 1975'de Tsinghua Üniver­sitesi'ne gitti; kimya okudu.

– Zhengding ilçesinde gö­rev aldı. Bu yoksul ilçeyi dizi çekimlerine plato yaptı. 170 sinema ve dizi film çekil­mesini sağladı. Ayrıca, tıbbi kozmetik ürün yetiştirme pro­jesiyle de ilçeye maddi kazanç sağladı.

-1988'de Ningde'de görev­lendirildi. Kalifiye elemanları bölgeye getirmek için üniver­sitelere mektuplar yazdı. 683 vasıflı insanın bölgeye gelmesini sağladı.

Tehlikeli yollar nedeniyle ulaşılamayan köylere gitti; köylünün hasır evlerinin yeni­lenmesinde çalıştı. Asırlardır kayıkta yatıp kalkan balıkçıla­ra karada ev yaptı.

– Yeni görev yeri Fuz­hou'da "Üç-Sekiz- Yirmi Yıllık Gelişme Stratejisi" hazırladı. 12 kamu işletme­sine yabancı sermaye sağla­dı. "Özel işlere özel prosedür ve acil işlere derhal çözüm" uygulamasını başlattı.

– Fujian eyaletinde "gü­venli gıda", "dijital ağ" ve "kolektif orman mülkiyeti" projelerini başlattı. Yolsuz­luğu önlemek için "şeffaflık sistemi" kurdu.

– 2002'de Çin'in en ge­lişmiş eyaletlerinden Zheji­ang'a atandı. "Sekiz Alanda Sekiz Büyük Uygulama"yı ha­rekete geçirdi. Ekili alanı az olan bölgeyi teşvik kararlarıyla deniz ticaretine yönlendirdi. Ningbo-Zhoushan limanı giriş çıkışıyla dünyanın üçüncü limanı oldu.

– 2007'de Shanghai'daki görevinde Yantze Nehri Del­tası projesiyle takdir topladı.

Tüm bu görevleri döne­minde 60 ülkeyi ziyaret etti; yabancı konuklar ağırladı.

Hep okudu. Teoride ve pratikte kendini geliştirdi.

Dürüsttü. Görev yaptığı yerlerde akrabalarının ticaret yapmasını yasakladı.

– 2008'de tüm görevleri başarıyla yerine getiren Şi Cinping, Çin Devlet Başkanı Yardımcılığı'na getirildi.

Tarih: 14 Mart 2013.

Xi Jinping, Ulusal Halk Kongresi tarafından Çin Dev­let Başkanlığı'na seçildi.

Peki…

Hangi seçim sistemi doğru:

Trump'ı seçen mi?

Xi Jinping'i seçen mi?