Beijing'in Kalbinde Bir “Şehir”

Beijing'in Kalbinde Bir “Şehir”

Çin dendiği zaman şüphesiz akla ilk gelenlerden biri "Yasak Şehir". Her yıl milyonlarca turiste ev sahipliği yapan bu muhteşem yapı bugün de önünde binlerce kişinin içeri girmek için sırada beklediği bir yer. Ben de tam 1 saat 45 dakika heyecanımdan hiçbir şey kaybetmeden sırada sabırla bekledim. İçeri girince gördükleriniz karşısında o bekleme süresine değdiğini anlıyorsunuz.

Çin'in başkenti Beijing'de 720 bin metrekarelik bir alanı kaplayan dünyanın en önemli turizm merkezlerinden olan ''Yasak Şehir'', günümüze ulaşan en geniş ahşap yapılar arasında yer alıyor. İmparatorluk döneminden kalan en görkemli yapılardan olan ''Yasak Şehir'', ülkedeki saraylar arasında en bilineni ve dünyaca üne kavuşmuş nadide eserlerden biri kabul ediliyor.

Yasak Şehir, Ming Hanedanlığı döneminde inşa edilmiş. Ming Hanedanlığı, Yuan Hanedanlığı'ndan sonra, aslen bir köylünün oğlu olan, komutan Zhu Yuanzhang'in 1368 yılında Nanjing kentinde tahta geçmesiyle kurulmuş ve onbinlerce köylünün katıldığı bir isyan sonunda isyancıların 1644 yılında Beijing'e girmesi ve İmparator Cong Zhen'in kendin asması ile son bulmuş.

"Yasak Şehir" ismi Çince Zijin Chengden gelmektedir ve bu ismin doğrudan çevirisi aslında "Mor Yasak Şehir"dir. Zi veya "mor" ismi Kutup Yıldızı'na gönderme yapmaktadır, ki bu yıldız eski Çin astrolojisinde Göksel İmparator'un ikametgâhıdır. İmparatorun ikametgâhı olan Yasak Şehir de bu yıldızın yeryüzündeki yansımasıydı. Ayrıca mor renk imparatorluk rengiydi ve sadece imparator kullanabilirdi. Jin veya "yasak" ismi de imparatorun izni olmadan kimsenin saraya girememesi ve terk edememesi gerçeğine göndermedir. Cheng ise duvarlarla çevrilmiş şehir anlamına gelmektedir. Bugün Çince'de yaygın kullanılan Gugong ismi "eski saray" demektir. Bu yapıları içeren müze "Saray Müzesi" olarak bilinir.

Uzmanlar, yapımına 1406 yılında başlanan Yasak Saray'ın yüz binlerce işçi tarafından 14 yılda tamamlandığını kaydediyor. 720 bin metrekarelik bir alanı kaplayan devasa saray, 1925'ten bu yana müze olarak hizmet veriyor.

"Yasak Şehir" dikdörtgen şeklinde, 7,9 metre yüksekliğinde, taban genişliği ise yer yer 8,62 metre uzunluğunda duvarların içinde inşa edilmiş ve çevresinde yaklaşık 4 km su kanalları bulunuyor. Duvarların dört köşesinde kuleler yer alırken, kuzey ve güneyde birer ana kapısı mevcut. Aslında en çok bilinen giriş kapısı dünyaca meşhur Tiananmen Meydanı'na açılan Cennet Kapısı. Bu kapının tam ortasında, meydana bakan Mao'nun bir fotoğrafı bulunuyor.

Yasak Şehir'in kuzey-güney ekseni Beijing'in de merkez eksenidir. Bu eksen güneye doğru Tiananmen kapısı ve Çin Halk Cumhuriyeti'nin de tören merkezi olan Tiananmen Meydanı'na açılır. Kuzeyde ise Jingshan tepesine Çan ve Davul Kuleleri'ne uzanır. Bu eksen gerçek kuzey-güney doğrultusundan 2 dereceden fazla sapma göstermektedir. Bu aksın Yuan Hanedanı zamanında zamanında tasarlandığı ve imparatorluğun diğer başkenti olan Şangdu ile hizalandığı düşünülmektedir.

Soğuk kuzey rüzgarlarından ve kuzeydeki steplerden gelen akıncılardan dolayı kuzey kötü yön olarak algılanmaktaydı. Bu yüzden Yasak Şehir'deki tüm binalar güneye bakmaktadır, girişleri güneydendir, böylece buz kesen kuzey rüzgarlarından korunmakta ve günışığının sonsuz varyasyonlarından faydalanılabilmektedir. Sadece imparatorun gözden düşmüş cariyelerine ait olan yapılar kuzeye bakmaktaydı.

"Yasak Şehir" teknik olarak iki farklı bölümde ve mimari anlayışta inşa edilmiş: Dış Saray ve İç Saray. Meridyen Kapısı'ndan giriş yapılan Dış Saray üç temel binadan oluşuyor: Büyük Uyum Binası (Taihedian), Orta Uyum Binası (Zhonghedian) ve Uyumu Koruma Binası (Baohedian). Bu binalar İmparatorun politik faaliyetleri yürüttüğü, elçileri ve diğer devlet görevlilerini kabul ettiği, törenler düzenlediği bir tür yönetsel mekan olarak kullanılmış. Bu üç binanın her iki yanında da bahçeler ve farklı binalar inşa edilmiş. İç Saray denilen kuzeydeki bölgede ise üç önemli Saray bulunuyor: Cennet Saflığı Sarayı (Qianqinggong), Birlik ve Barış Sarayı (Jiaotaidian) ve Dünyevi Huzur Sarayı (Kunninggong). Bu üç ana saray dışında altı adet batı yakasında, altı adette doğu yakasında olmak üzere 12 küçük saray daha bulunuyor. İç Saray imparator ve ailesinin özel mekânları olarak kabul ediliyormuş.

Saray'ın "Yasak" olarak tanımlanması, dönemin hükümdarlarını korumak için alınan üst düzey güvenlik önlemlerinden kaynaklanıyor. Güvenlik önlemleri, dünyanın en büyük 6 sarayından biri olan Yasak Şehir'in etrafındaki su kanallarıyla başlıyor. Hükümdarın güvenliğini sağlamak için inşa edilen bu kanallar, Yasak Şehir'in etrafını kuşatıyor. Su kanallarının genişliği 30 metre ile 50 metre arasında değişiyor. Yasak Şehir'in giriş ve çıkış kapıları dışında kara ile bağlantısı da bu şekilde kesilmiş durumda. Diğer bir güvenlik önlemi ise Yasak Şehir'in tabanını kaplayan 1,5 metre uzunluğundaki bloklar. Bu taş bloklar, birkaç metre yerin altına da doldurulmuş durumda. Bu şekilde düşmanların toprağın altından kazarak Yasak Şehir'e girmesi engellenmiş.

Yasak Şehir'de güvenlik önlemi olarak hükümdarın hamamı olarak tanımlanan alan dışında hiçbir yerde ağaç bulunmuyor. Böylece gece vakti düşmanların, ağaçlar arasında gizlenerek Yasak Şehir'e sızması önlenmiş.

Yasak Şehir'de hükümdarların, her gün farklı bir odada dinlenmeye çekilmesi sağlanmış. Hükümdarın hangi gün hangi odada uyuduğunu ise yakın korumaları dışında kimse bilmiyormuş. Yaklaşık 600 yıl boyunca hiçbir hükümdarın suikast ve saldırı ile Yasar Şehir'de hayatını kaybetmemiş olması, antik sarayın inşa edilme amacını başarıyla yerine getirdiğini gösteriyor.

Beijing'in merkezindeki Tiananmen Meydanı'ndan başlayan, ahşap işçiliği ve görkemli duruşuyla yerli ve yabancı turistlerin dört mevsim ziyaret ettiği saray, 1987 yılında Dünya Mirasları Listesi'ndeki yerini aldı. Kompleks, UNESCO tarafından günümüze ulaşan en geniş ahşap yapılardan biri olarak da tescillendi.

Çin kültürünü ve mimarisini daha yakından tanımak isteyen herkes bence buraya en azından yarım gününü mutlaka ayırmalı.

Haber: Tuğçe Akkaş / Çin

Video Link: https://www.youtube.com/embed/QwEBJwavoDw